Uppi varð fótur og fit á Alþingi þegar eiginkona forsætisráðherra upplýsti að hún hefði haldið fjárfestingastarfsemi sinni utan krónuhagkerfisins. Í almennri umræðu hefur þó lengi legið fyrir að hún væri í hópi efnaðra Íslendinga.
Það er ekki siðferðilega ámælisvert að vera í góðum efnum. Eins er það í fullu samræmi við íslensk lög að þeir sem hafa aðstöðu til haldi sig fyrir utan krónuhagkerfið. Það gera öll stærstu útflutningsfyrirtæki landsins, þar á meðal Landsvirkjun sem er í eigu skattborgaranna.
Þá hefur eiginkona forsætisráðherra greint frá því að engin skattaundanskot hafi átt sér stað. Þær upplýsingar hafa ekki verið dregnar í efa.
Með engu móti er unnt að halda því fram að það hafi verið siðferðilega ámælisvert af eiginkonu forsætisráðherra að halda til haga kröfum í slitabú föllnu bankanna. Ljóst er að þeir hagsmunir hafa ekki ráðið afstöðu forsætisráðherra til kröfuhafanna.
Vera má að það sé álitaefni hvort forsætisráðherra hefði átt að ganga lengra en reglur segja til um varðandi hagsmunaskráningu að því er varðar eignir maka. Auðvitað má ræða slíka spurningu en hún gefur þó tæpast tilefni til þeirra upphrópana sem urðu um málið á Alþingi.
Alvarlegi siðferðilegi veikleikinn sem tengist þessu máli er af öðrum toga. Hann liggur fyrst og í fremst pólitík forsætisráðherrans.
Forsætisráðherra ver rétt þeirra sem kjósa að standa utan krónuhagkerfisins og hafa aðstöðu til. Fyrir því eru vissulega fullgild rök. Þau byggja á siðferðilega traustum grunni. Fjárhagslegt hagræði af því fyrir einstaklinga að halda eignum sínum utan krónuhagkerfisins og fyrir útflutningsfyrirtæki að halda bókhaldi sínu utan krónuhagkerfisins er svo augljóst. Og fyrir því eru einnig almenn þjóðhagsleg rök sem hvergi hefur verið andmælt.
Siðferðilega brotalömin felst aftur á móti í þeirri pólitík forsætisráðherra að halda því fram að á sama tíma sé hagsmunum launafólks best borgið í krónuhagkerfinu. Það er viðhald þeirrar efnahagslegu mismununar sem byggir á feysknum siðferðilegum stoðum.
Nær væri að Alþingi kallaði eftir því að forsætisráðherra skýrði það tvöfalda siðeferði sem felst í þeirri pólitík.
