Þegar nýtt Íslandsmet hefur nú verið sett í málþófi um fjárlög spyrja ýmsir hvort þess háttar vopnaburður mælskulistarinnar þjóni sérstökum tilgangi. Einfalt svar er ekki til. En spurningin gefur tilefni til að skoða hvort þeir sem málþófi beita styrki að öðru jöfnu stöðu sína.
Málþóf er þekkt í flestum þjóðþingum. En hér er þó gengið lengra í þeim efnum en almennt þekkist. Markmiðið er fyrst og fremst að koma málefnalegum skilaboðum rækilega á framfæri. En stundum líka að tefja eða beinlínis að koma í veg fyrir framgang mála í tímaþröng.
Núverandi stjórnarflokkar héldu uppi þróttmiklu málþófi á síðasta kjörtímabili. Þeir áttu til að mynda fyrra Íslandsmet í umræðu um fjárlög. Það skilaði þeim ekki afgerandi fylgisaukningu. En aftur á móti er sennilegt að málþóf þeirra hafi átt sinn þátt í að draga fram veikleika vinstri stjórnarinnar.
Flest bendir til að sama sé uppi á teningnum nú. Stjórnarandstöðunni hefur vissulega tekist að þrengja að stöðu ríkisstjórnarinnar í málefnum Landspítalans og þeirra sem njóta bóta almannatrygginga. En henni hefur mistekist að nota ræðutímann til að bæta eigin trúverðugleika.
Það sker í augu hversu misvísandi skilaboð stjórnarandstaðan hefur kosið að senda þjóðinni á þessum tíma jólaföstumálfimi þar sem hún hefur átt umræðusviðið nær óskipt.
Stjórnarandstöðuflokkarnir fjórir hófu málþófið með sameiginlegum blaðamannafundi þar sem tillögur þeirra voru kynntar. Þær áttu að sýna þrennt: Að flokkarnir gerðu sér grein fyrir veikleikum ríkisstjórnarinnar, hefðu lausnirnar og gætu því sameiginlega boðið þjóðinni nýjan ríkisstjórnarkost.
Athyglisvert er að enginn fjölmiðill hefur beint athygli kjósenda að því að stjórnarandstöðuflokkarnir notuðu ekki einu sinni eina klukkustund af málþófstímanum til að gera grein fyrir tekjuöflunartillögum sínum. Það er þó vísbending um að þeir hafi ekki sjálfir tekið þær alvarlega sem ætti að vera fréttnæmt.
Eftir standa þau skilaboð að þeir hafi ekki trúverðugri lausnir en ríkisstjórnin á þeim viðkvæmu málum sem heitast brenna. Gagnrýni í pólitík er mikilvæg en púðrið er í lausnunum.
Næst gerist það að fyrrverandi þingflokksformaður Bjartrar framtíðar, Róbert Marshall, setur fram hugmynd um að stjórnarandstöðuflokkarnir myndi eftir næstu kosningar stjórn hæfustu utanþingsmanna undir forsæti Katrínar Jakobsdóttur formanns VG.
Þá gerist það að varaformaður Samfylkingarinnar, Katrín Júlíusdóttir, leggur til að mynduð verði þjóðstjórn að loknum næstu kosningum þvert á núverandi skil milli stjórnar og stjórnarandstöðu. Loks teflir formaður VG, Katrín Jakobsdóttir, fram þeirri hugmynd að þingið verji minnihlutastjórn eins eða fleiri flokka sem semji um meirihluta frá einu þingmáli til annars.
Aðeins tveimur vikum og einu málþófsmeti eftir blaðamannafundinn um nýjan ríkisstjórnarkost til vinstri standa mál þannig að send hafa verið út ferns konar skilaboð um að engin samræmd hugsun hafi búið þar að baki, hvorki að því er varðar málefnalegar lausnir né hvers kyns stjórn á að bjóða upp á í stað þeirrar sem situr.
Fyrst kemur tilboð til kjósenda um vinstri stjórn. Síðan koma þrír mismunandi opnunarmöguleikar til stjórnarflokkanna. Það þarf ekki að vera vitlaust. En hver er stefnan?
Málþófið hefur vissulega ekki verið með öllu gagnslaust fyrir stjórnarandstöðuna. En erfitt er þó að draga aðra ályktun af málfiminni en að bæði stjórnarandstöðuflokkarnir og ríkisstjórnin hefðu getað nýtt tímann betur.
