Lagasetningin um meðferð á svonefndum aflandskrónum dró fram athyglisverða pólitíska samstöðu.
Eitt er að enginn snerist gegn þeirri tæknilegu lausn á þeim fortíðarvanda sem lögin taka til. Hitt er að allir flokkar lýstu yfir stuðningi við afnám fjármagnshafta og hindrunarlausa flutninga fjármagns milli landa. Það eru ef til vill ekki ný tíðindi. En það segir eigi að síður nokkra sögu að um grundvallaratriði af því tagi skuli ríkja eining frá ystu mörkum til vinstri að ystu mörkum til hægri.
Í raun og veru þýðir þetta að allir þingflokkar eru fylgjandi því að gengi krónunnar ráðist á opnum alþjóðlegum markaði. Engin önnur meðul eru þá notuð til að hafa áhrif á gengi krónunnar en markaðsþátttaka Seðlabankans.
Í reynd eru fullveldisráðin yfir gjaldmiðlinum að þessu marki flutt út á þennan alþjóðlega markað.
Þeir sem standa lengst til hægri og vinstri í pólitík tala gjarnan um mikilvægi þess að halda pólitískum fullveldisráðum yfir verðmyndun krónunnar. Efnahagsleg velgengni sé undir því komin. Opinber gengisákvörðun og fjármagnshöft eru hefðbundin tæki til þess að ná pólitískum fullveldismarkmiðum. En í reynd sýnast þeir sem þannig tala samt vera á móti því að þessum tækjum sé beitt eins og fram kom í umræðum á Alþingi á dögunum.
Stundum eru þverstæður í pólitískum málflutningi lofsverðar. Það á við í þessu falli.
Flestir eru á einu máli um að þær aðgerðir sem gripið var til af fyrri ríkisstjórn og sérstaklega þeirri sem nú situr til að leysa úr þeim fortíðarvanda sem hlaust af misheppnaðri stjórn peningamála fyrir hrun hafi tekist vel. Því er hins vegar ósvarað hvernig á að tryggja stöðugleika og samkeppnishæfa vexti eftir að fjármagnshöft hafa verið afnumin og allri pólitískri stýringu á gengi krónunnar hætt.
Fullu afnámi hafta fyrir haustkosningar hefur verið heitið. En það er hvorki rætt á Alþingi né í ríkisstjórn að því er virðist hvernig á að tryggja stöðugt gengi og lægri vexti. Flestir hagfræðingar eru þeirrar skoðunar að útilokað sé að ná báðum þessum markmiðum samtímis á frjálsum opnum markaði með svo lítinn gjaldmiðil.
Forystumenn þingflokkanna eru hins vegar á öðru máli en hagfræðingarnir um þetta efni. Þeir fullyrða að unnt sé að tryggja krónu án hafta, lága vexti og stöðugt gengi allt í senn. Ríkisstjórnin hefur þó hvorki sýnt það í verki né svarað þeirri einföldu spurningu: Hvernig? Það hefur stjórnarandstaðan ekki heldur gert og ekki einu sinni gagnrýnt ríkisstjórnina fyrir að hafa ekki svarað þeirri spurningu.
Með ýmsu móti er unnt að draga úr sveiflum og óstöðugleika. Þar skipta aðhaldssöm fjárlög og ábyrgir kjarasamningar mestu. En enginn hefur sýnt fram á að það dugi til að ná þeim markmiðum að launafólk og atvinnufyrirtæki geti búið hér við samkeppnishæf skilyrði, sambærilega vexti og sama stöðugleika og atvinnulíf og almenningur í grannlöndunum nýtur.
Ein alvarlegasta meinsemdin í samfélaginu er svo sú misskipting sem krónuhagkerfið hefur leitt af sér þar sem sum fyrirtæki og fáir einstaklingar standa utan við krónuhagkerfið og njóta sambærilegrar stöðu og fyrirtæki og einstaklingar í grannlöndunum meðan allur almenningur og flest smá og meðalstór fyrirtæki mega búa við allt annan veruleika. Það gilda einfaldlega ekki sömu leikreglur fyrir alla. Stóra verkefnið fyrir framtíðina er að jafna leikinn.
Í umfjöllun um aflandskrónulagasetningu ríkisstjórnarinnar setti enginn þingflokkur þennan ójöfnuð beint á dagskrá þó að Katrín Jakobsdóttir hafi vakið athygli á hluta þess vanda. Ungir sjálfstæðismenn gerðu það hins vegar á síðasta landsfundi en höfðu ekki erindi sem erfiði. Og Viðreisn gerði það á stofnfundi fyrir viku.
Spurning er hvort jarðvegur sé að skapast fyrir raunsærri umræðu um þessi efni á næsta kjörtímabili þar sem meir verður horft til framtíðar og heildarhagsmuna. Engin leið er gallalaus. En það þarf að velja þann kost sem dugar breiddinni í samfélaginu best.
