Nú hafa utanríkis- og varnarmál verið tekin fyrir í umræðum Norðurlandaráðs sem er til marks um vaxandi viðsjár og það stórvandamál sem flóttamannastraumurinn er. Áður var brotið blað í varnarsamvinnu Norðurlandanna þegar öll fjögur félagsríkja okkar ákváðu að taka þátt í loftrýmisgæslu NATO á Íslandi. Og Eystrasaltsríkin þrjú hafa þegið það boð að taka þátt í þessari samvinnu svo sem við á. Ef það hentar Skotum, megi þeir vera velkomnir
Á síðast liðnum 10 árum eða svo, hefur orðið stigvaxandi neikvæð þróun í samskiptunum við Rússland að því hámarki sem var innrásin í Úkraínu. Eftirmálin hafa verið ógnandi aðgerðir við grannríkin, einkum Eystrasaltsríkin og Norðurlöndin. Efst bera hinsvegar átökin um ríkjaskipun í Austurlöndum nær. Framtíð Íraks, Sýrlands, Líbíu og Jemen virðist í óvissu og ekki verður séð hvort þau eða Íran velja leið samstarfs eða átaka. Deilum Ísraels og Palestínumanna linnir ekki.
Okkar svæði heims, Norðurslóðir, má líta á sem sérstaka, ólíka mynd öðrum heimshlutum. Loftlagsbreytingar, aðallega af mannavöldum, valda bráðnun íshellunnar miklu sem kollvarpar umhverfinu. Verði ekkert að gert og meðalheimshitinn hækki enn um 2-3 gráður, eru uppi hinar verstu langtíma spár um byggð eða óbyggð jarðarinnar. Hins vegar er til skemmri tíma sú tálsýn fyrir strandríki Norðurskautsins, að nýta fljótandi eldsneyti og jarðgas í miklu magni. Sá fylgir hins vegar böggull skammrifi að slíkri nýtingu, við aðstæður eins. á íslenska Drekasvæðinu , fylgir mikil mengunarhætta vegna losunar koltvísýrings. Það eykur í senn hlýnunina og skapar stórhættu fyrir fiskistofna. Þess er að vænta að ríkisstjórn Íslands styðji bann við olíuborunum í Íshafinu á loftlagsráðstefnunni í París í desember
Annað mál er, að nú eru að opnast nýjar siglingaleiðir um Norðurskautið, sem felur í sér bæði hættur og tækifæri fyrir Ísland. Á þingi Norðurlandaráðs var kvartað yfir því að umræður í Norðurskautsráðinu væru takmarkaðar við fimm landa hóp upphaflegu stofnaðilanna. Ísland er sennilega besti valkosturinn fyrir risaaðstöðu vöruflutninga og dreifingar (“hub”) og væntanlega áhugamál Kínverja. Frá okkar bæjardyrum séð myndi risastærð mannvirkja kollvarpa brothættu þjóðlegu jafnvægi okkar og ber að útiloka. Norður Þineyingar mega gera sig ánægða með kínverska athugunarstöð á Norðurljósum en leggja á hilluna sutðning við fyrirætlanir um risahöfni í Finnafirð.
Mikið er rætt um hinn menningarlega þátt Norðurlandasamvinnunnar og í sömu andrá hve langt þau eru frá sameiginlegri tungu. Íslendingar þurfa hins vegar ekki lengur að bjarga sér á sinni íslensku dönsku í ræðustól. Við hefur tekið nútímaleg túlkun þannig að nú hljómar tunga Snorra í fundasölum og hefði það jafnrétti við dönsku einhvern tíma þótt saga til næsta bæjar. Við eigum sérlega góða liðsmenn í Norðmönnum um varðveislu sameiginlegrar fornmenningar og erum sem bræðraþjóðir mynd innan myndar.
Ekki skal gert lítið úr menningarverðlaunum Norðurlandaráðs. Þau eru vafalaust mikill hvati fyrir rithöfunda og kvikmyndagerðarmenn. En Norðurlandaráð hefur þróast í það annað og meira að verða vettvangur samráðs í utanríkispólitík , svo sem í Úkraínumálinu. Þar gildir sama stefnan og einhugur varðandi viðskiptaþvingarnirnar gagnvart Rússlandi. Það var ánægjulegt að tekið skyldi á móti David Cameron á Íslandi. Hvert sú samræða kann að leiða er óráðið mál að öðru leyti en því að Bretland stendur nær Norðurlöndunum en meginlandsríkin í ESB. Þá eru þeir traustur hlekkur í varnarsamstarfi við Bandaríkin, sem er og verður meginforsenda öryggis á Norðurslóðum
