Ríkisstjórnin gerir nú örvæntingarfulla tilraun til að freista þess að rétta hlut sinn með aðkomu að kjarasamningunum. Lofað hefur verið skattalækkunum upp á 9 til 11 milljarða króna á ári. Fjármálaráðherra hefur komið fram í fjölmiðlum og gert mikið úr þessu og jafnvel talið við hæfi að telja ríkisstjórninni til tekna í þessu samhengi skattalækkanir sem framkvæmdar voru á fyrri hluta kjörtímabilsins upp á 5 milljarða og koma þessum kjarasamningum alls ekkert við.
Hins vegar er hvergi minnst á þær auknu skatttekjur sem ríki og sveitarfélög fá vegna þeirrar launahækkunar sem samið var um og taka gildi frá 1. mai sl. Að sjálfsögðu aukast tekjur opinberra aðila vegna hærri launa. Fróðir menn telja að sú aukning skatttekja sem af launahækkunum leiðir sé meiri heldur en lækkun skatta sem boðuð er. Auk þess byrja hærri skattar að koma inn þegar í næsta mánuði en ríkisstjórnin lofar lækkun skatta á næsta ári vegna brottfalls milliþreps í tekjuskatti. Ríkið er því ekki að spila út neinum lækkunum skatta, heldur fá meira í sinn hlut þegar allt er talið.
Merkilegt er að fjölmiðlar skuli ekki hafa fjallað neitt um þetta í umræðum helgarinnar. Eins er athyglisvert að alþingismenn virðast ekki setja þessar staðreyndir í samhengi. Þess í stað talar stjórnarandstaðan um að það eigi eftir að fjármagna skattalækkunina. Hvaða skattalækkun? Það verður engin nettó-skattalækkun þar sem tekjur ríkissjóðs af heildardæminu munu aukast.
Varðandi útspil um 10 milljarða stuðning við byggingu leiguíbúða í félagslega kerfinu, þá er mjög athyglisvert, eða öllu heldur grátbroslegt, að fylgjast með því að ríkisstjórnin er að lofa 2,5 milljörðum króna á ári frá og með árinu 2016 í verkefnið til fjögurra ára, alls 10 milljörðum króna. Ríkisstjórnin er með öðrum orðum að lofa upp í ermina – ekki á sér heldur næstu ríkisstjórn. Lofað er 10 milljörðum á 48 mánuðum frá janúar 2016 til desember 2019.
Ríkisstjórnin verður við völd 16 af þessum 48 mánuðum, eða þriðjung þess tíma sem verkefnið nær yfir, nái hún að halda út kjörtímabilið. Flest bendir til þess að ný ríkisstjórn taki við vorið 2017 og að núverandi flokkar komi þar hvergi nærri miðað við það fylgi sem þeir mælast með og það traust sem þeir njóta.
Það er frekar létt verk og löðurmannlegt að lofa upp í ermina á öðrum.
Þá er mikilvægt að halda því til haga að í stjórnarsáttmála núverandi ríkisstjórnar er kveðið skýrt á um það að atvinnuleysistryggingargjald lækki hratt með lækkandi atvinnuleysi. Það er atvinnulífið sem greiðir þann skatt og hefur gert ríkar kröfur um að gjaldið lækki. Það hefur verið svikið í meginatriðum. Engu er lofað í yfirlýsingum ríkisstjórnarinnar um að staðið verði við þessi kosningaloforð og yfirlýsingar í stjórnarsáttmála.
Þegar á allt er litið er aðkoma ríkisstjórnarinnar að lausn kjarasamningana rýr og nánast engin nema leiktjöldin ein. Þetta hlýtur að eiga eftir að koma skýrt fram í umræðunni á næstu dögum þegar fjölmiðlar og stjórnarandstaðan vakan og fara að setja hlutina í samhengi.
Svo má að lokum minna ríkisstjórnina á þá dapurlegu staðreynd að það stendur upp á hana að semja við opinbera starfsmenn sem nú lama hluta þjóðfélagsins með verkföllum, þar á meðla í heilbrigðiskerfinu sem er komið í strand.
