Árni Páll Árnason, formaður Samfylkingar, hefur nú stolið senunni og tekið forystu í þeirri baráttu sem fram fer innan Samfylkingar. Árni Páll var kominn í vörn, hafði verið hrakinn ofan í holu. Í stað þess að grafa sig enn dýpra niður, snéri hann blaðinu við og tók í taumana.
Með bréfi sínu til flokksmanna, sem jafnframt var opinberað, hefur hann opnað umræðuna upp á gátt og hlífir engum. Hvorki sjálfum sér né öðrum. Engum dylst þó að hann skýtur föstustu skotunum að Jóhönnu Sigurðardóttur sem hefur verið fremur hljótt um frá því hún vék úr ríkisstjórn fyrir 3 árum. Ljóst er að langir skuggar hennar falla eins og dimmt ský yfir Samfylkinguna. Hún er ábyrg fyrir flestu því sem fór illa hjá fyrri ríkisstjórn, ekki síst hvernig hún klúðraði stjórnarskrármálinu, Icesave með Steingrími og skildi við kvótamálin þannig að sægreifaflokkunum reyndist auðvelt að lækka veiðileyfagjöldin niður úr öllu valdi skömmu eftir valdatöku þeirra.
Arfleifð Jóhönnu Sigurðardóttur er rýr. Það er einnig að koma æ betur í ljós að hún lét stjórnast af refsigleði og illvilja í garð pólitískra andstæðinga, atvinnulífsins og bróðurhluta borgarastéttarinnar í landinu. Dekrið við refsinornina Evu Joly er eitt besta dæmið um þetta.
Talað er um að Samfylkingin sé í kreppu þar sem hún hefur tapað 3 þingmönnum frá kosningunum 2013 samkvæmt síðustu skoðanakönnunum og þess vegna þurfi að skipta um formann. Ekki gott að tapa þingmönnum fyrir þá sem eru í pólitík. Það er hins vegar athyglisvert að ekki er mikið rætt um að samkvæmt sömu skoðanakönnunum hefur Sjálfstæðisflokkurinn tapað 5 þingmönnum án þess að flokksmenn krefjist formannsskipta og það sem meira er: Framsóknarflokkurinn hefur tapað 11 þingmönnum – heilu knattspyrnuliði – og enginn hrópar á nýjan formann þar á bæ!
Ýmsir benda á að fjórflokkurinn sé í úlfakreppu. Ég er ekki alveg sammála því. Sögulega séð er 10-12% fylgi bara eðlilegt fyrir bæði VG og Framsóknarflokkinn. Það þarf eitthvað sérstakt og stórkostlegt til að þessir tveir flokkar víki langt frá því að hafa á bak við sig rúmlega tíunda hvern kjósanda og þingstyrk á bilinu 6 til 9 þingmenn. Þannig að skoðanakannanir síðustu vikna og mánaða sem mæla þessa tvo flokka kringum 10% ættu ekki að trufla. Þær sýna þann styrk sem þeir eiga að jafnaði. Hvorugur þessara flokkar verðskuldar meira fylgi en sem þessu nemur.
Kreppan er í hinum tveimur af fjórflokkunum. Samfylkingin hlaut 29% í kosningunum 2009 sem var óeðlilega mikið. Flokkurinn hlýtur að hafa það markmið að vera með 18-20% fylgi ef allt er með felldu. Sjálfstæðisflokkurinn hlaut 37% atkvæða í kosningunum 2007 undir formennsku Geirs Haarde. Það sér hver maður að staðan er fullkomlega óviðunandi hjá þessum flokkum þegar þeir eru komnir niður í kringum 10% Samfylkingin og 20% Sjálfstæðisflokkur.
Árni Páll segir réttilega að Samfylkingin hafi ekki gert upp við hrunið. En hefur Sjálfstæðisflokkurinn gert upp við hrunið? Í formannstíð Geirs Haarde var gerð heiðarleg tilraun til þess. Vilhjálmur Egilsson var þá fenginn til að fara fyrir stórum og breiðum starfshópi flokksmanna sem greindi vandann og lagði ítarlega skýrslu fyrir landsfund flokksins. Þar gafst flokknum tækifæri til að gera upp við fortíðina og marka leiðsögn fram á veginn. Mörghundruð flokksmenn komu að þessu starfi sem Vilhjálmur stýrði af dugnaði og alúð. Meðal þeirra voru þingmenn flokksins, fyrrverandi þingmenn, ýmsir aðrir forystumenn og óbreyttir flokksmenn.
En fortíðardraugar finnast víðar en í Samfylkingu. Því miður fyrir Sjálfstæðisflokkinn varð sá fáheyrði atburður á landsfundi, þar sem skýrslan var til umfjöllunar, að fyrrverandi formaður, Davíð Oddsson, sem virðist seint ætla að skilja að hann er ekki lengur formaður flokksins, réðist að skýrslu Vilhjálms og öllu því fólki sem kom að gerð hennar af heift og taldi hana ekki pappírsins virði. Það var víst komið við einhver af kaunum fyrri tíma og því urðu viðbrögðin þessi. Auðvitað var ekki hægt að gera upp við fortíðina í Sjálfstæðisflokknum nema með því að víkja að ýmsum misgjörðum fyrri forystu.
Langur skuggi Davíðs hvílir enn yfir þessum flokki og á sinn stóra þátt í fylgishruni hans. Honum tókst að koma í veg fyrir að Sjálfstæðisflokkurinn næði að gera upp við fortíðina á landsfundi og því er flokkurinn enn í þessari veiku stöðu og útsettur fyrir ýmsu því sem illa fer nú um stundir. Dæmi um það er Borgunarmálið sem er vont fyrir marga en þó verst fyrir formann Sjálfstæðisflokksins, Bjarna Benediktsson, því föðurbróðir hans, Einar Sveinsson, er einn þeirra sem hagnast um milljarða vegna þeirrar óvæntu stefnu sem málið hefur tekið.
Vegna þess að Sjálfstæðisflokkurinn hefur enn ekki gert upp við gamla spillingartíma gengur Bjarna Benediktssyni illa að sannfæra kjósendur um að fjárfesting föðurbróður hans í Borgun, sem gerð var með leynd að næturþeli, sé bara svona skemmtileg tilviljun.
Tilviljanir eru yfirleitt ekki svona bráðskemmtilegar.
