Íslenskan og ísskápurinn

 

Bjarni Benediktsson formaður Sjálfstæðisflokksins gerði íslenska tungu að umtalsefni við setningu landsfundar flokksins í gær. Ég hygg að fyrirfram hafi fáir átt von á að formaðurinn myndi gera tungumálið að ítarlegu umtalsefni á þessum tíma og þessum stað.  En þetta voru orð í tíma töluð.

Athyglisvert er að þessum kafla ræðunnar eru ekki gerð skil í fréttum svo heitið geti. En viðfangsefnið er svo stórt í sniðum að fylgi hugur máli er líklegt að  þessi orð í ræðunni  geti haft ríkari áhrif lengra inn í framtíðina en flest annað sem drepið var á.

Okkar tími er tími snjalltækja. Með aðstoð þeirra leysum við úr flestum viðfangsefnum hversdagsins. Fram til þessa höfum við gefið þessum tækjum fyrirmæli með því að slá á takka á lyklaborðum, hreyfa mýs eða strjúka skjái.  En nú er svo komið að við tölum við tækin.

Þetta snýst ekki bara um tölvur og síma. Innan tíðar byrjum við daginn með því að tala til ísskápsins. Þetta er veruleiki okkar tíma. Spurningin er bara þessi: Hvaða mál skilur ísskápurinn? Skilji snjallbúnaður heimilistækjanna ekki íslensku hættum við einfaldlega að tala hana í önn dagsins.

Fari svo að ný kynslóð Íslendinga tali ensku við heimilistækin er stutt í að meirihluti Íslendinga tali íslensku helst við hátíðleg tækifæri. Við höfum þrjú til fimm ár til að koma í veg fyrir að framtíðin verði þannig.

Verkefnið er að leiða saman sérfræðinga í tungumálinu og tölvutækninni til þess að hanna hugbúnað sem gerir heimilistækjunum kleift að skilja íslensku. Verkefnið kostar um það bil einn og hálfan milljarð króna. Þar stendur hnífurinn í kúnni. Við höfum þekkinguna en ekki peningana.

Það væri verðugt verkefni fyrir fyrirtækin í landinu að leggja fram á næstu þremur til fimm árum verulegan hluta þessara fjármuna sem þarf til að gefa íslenskunni tækifæri. En ríkisvaldið verður að leggja sitt af mörkum og fara fyrir verkefninu.

Bjarni Benediktsson er ekki fyrsti forystumaðurinn í íslenskum stjórnmálum til að beina athyglinni að þessu nýja brýna viðfangsefni. Það hefur Katrín Jakobsdóttir formaður VG áður gert við setningu Alþingis og eins Illugi Gunnarsson menntamálaráðherra.

Tíminn hleypur frá okkur. Það er of seint að byrgja brunninn þegar barnið er dottið ofan í. Þetta er ekki eitt af þeim verkefnum sem má bíða þar til betur árar. Tækniframfarirnar staldra ekki við.

Hlutverk forystumanna í íslenskum stjórnmálum er að setja þetta mál á dagskrá. Formaður Sjálfstæðisflokksins á þakkir skyldar fyrir að hafa gert það í setningarræðu landsfundar og eins þeir sem áður hafa lagt orð í belg við önnur tækifæri.

Nú þarf að breyta orðum í athafnir. Hér hafa fjölmiðlar líka hlutverki að gegna. Þetta er viðfangsefni sem þjóðin á að geta sameinast um.  Fjárhæðin er sannarlega örsmá í samanburði við gildi verksins í bráð og lengd.