Ef setningin „hagsmunum Íslands er best borgið utan ESB“ er skoðuð á google kemur upp nánast samhljóða yfirlýsing frá Vinstri Grænum, Sjálfstæðisflokknum, Framsóknarflokknum og Heimsýnarsamtökunum.
Þessi fullyrðing hefur vakið mig til umhugsunar um það hverjir eru þessir „hagsmunir Íslands“ og hvort yfirleitt sé hægt að tala um sameiginlega hagsmuni allrar þjóðarinnar þegar fjallað er um samstarf Íslands við ESB.
Að fullyrða að „hagsmunum Íslands er best borgið utan ESB“ þarfnast skoðunar. Lítum betur á hugsanlega hagsmuni einstakra hópa í þjóðfélaginu okkar.
Er verið að tala um…;
- Hagsmuni almennings sem vill jafnrétti og réttlátt samfélag, gott heilbrigðiskerfi og skólakerfi, stöðugleika, lága vexti af lánunum sínum, lágt matvælaverð og samkeppishæf launakjör?
- Hagsmuni atvinnulífsins sem vill viðskiptafrelsi án verndartolla, skynsama skattheimtu, heilbrigða samkeppni, stöðugleika í efnahagslífinu og aðgang að lánsfé með hagstæðum lánakjörum?
- Hagsmuni sjávarútvegsins sem þarf langtímahugsun og fyrirsjáanleika við úthlutun aflaheimilda og tollfrjálsan aðgang að erlendum mörkuðum með fullunnar sjávarafurðir?
- Hagsmuni lántakenda sem vilja sjá aukna samkeppni á lánamarkaði, hugsanlega með erlendum bönkum sem bjóða hagstæð lánakjör án verðtryggingar eins og eru í boði í nágrannalöndum okkar?
- Hagsmuni innlendu bankanna sem geta hagnast á útlánum sínum í íslenskum krónum. Nýlega var fullyrt á þessum vef „að krónan sé besti vinur þeirra sem vilja koma í veg fyrir alvöru samkeppni í bankakerfinu“.
Skoðum nánar hvaða hagsmunum það þjónar að halda Íslandi utan ESB sem eru stærstu samtök vestrænna þjóða sem stuðla að frjálsum viðskiptum, friði og stöðugleika.
Þjónar það…;
- Hagsmunum lántakenda að borga um 200 milljarða á ári í vexti umfram lántakendur í nágrannalöndum okkar
- Hagsmunum ríkissjóðs að borga tugi milljarða á ári í vexti aukalega vegna gjaldmiðils okkar?
- Hagsmunum sjávarútvegs að borga háan toll af fullunnum sjávarafurðum?
- Hagsmunum bænda að geta ekki flutt út vörur sínar, tollfrjálst á erlenda markaði?
- Hagsmunum neytenda að borga um 10 milljarða á ári í verndartolla af sjálfsögðum matvælum til heimilisins og að úrval af matvörum sé takmarkað vegna innflutningskvóta?
- Hagsmunum fyrirtækja í inn- og útflutningi að borga um 20 milljarða á ári í kostnað við gjaldeyrisviðskipti.
- Hagsmunum almennings að vera með mynt sem er ónothæf til að kaupa vörur og þjónustu utan landsteinanna?
- Hagsmunum hagkerfisins að hingað streymi peningar erlendis frá vegna vaxtamunaviðskipta og myndi nýja „snjóhengju“?
Öll stærstu fyrirtæki landsins hafa svarað þessu með því að taka öll sín stærri lán og færa bókhald sitt í erlendri mynt Stóru sjávarútvegsfyrirtækin hafa þannig sýnt hagsýni og skynsemi og sparað sér milljarðatugi í vaxtakostnað. Á meðan borgar almenningur vexti með verðbólguálagi og vísitölutryggingu. Unga fólkið er að svara þessum spurningum með umtalsverðum landflótta síðustu mánuði þrátt fyrir uppsveifluna.
Mikilvægt er að því meta kosti og galla aðildar Íslands að ESB með faglegri úttekt og nákvæmu hagsmunamati.
Skýrslur Alþjóðastofnunar HÍ og Hagfræðistofnunar HÍ frá í fyrra sögðu báðar að ljúka þyrfti viðræðum við ESB áður en niðurstaða fengist í þessu hagsmunamati. Báðar skýrslurnar bentu þó til þess að hagsmunum Íslendinga væri betur borgið innan sambandsins en utan.
Mikilvægast er því að ljúka samningum við ESB og leggja áherslu á að meta kosti aðildarsamnings með alla hagsmunaaðila á Íslandi í huga.
