Það þarf ekki að keyra lengi um bæinn til að sjá að víða standa ónotuð verslunarrými en ekki síst skrifstofurými á efri hæðum. Auðvelt er að sannreyna þetta ástand með því að skoða fasteignasíður sem sérhæfa sig í útleigu atvinnuhúsnæðis. Þessi staða er í hrópandi mótsögn við þá miklu þörf sem er fyrir íbúðarhúsnæði á höfuðborgarsvæðinu.
Með hagræðingu í rekstri að leiðarljósi sótti fyrirtækið sem ég starfa hjá um að breyta 70 fm. skrifstofuhúsnæði á 2. hæð á Skeifusvæðinu í íbúð og fékst jákvætt svar frá skipulagsyfirvöldum við þessum breytingum. Í snatri var send inn teikning og fyrirfram var talið að ekki þyrfti að gera mikið til að breyta skrifstofu í 2ja herbergja íbúð – allar lagnir og skipulag svo að segja til staðar. En svar skipulagsyfirvalda við teikningunni reyndist mikil vonbrigði. Samkvæmt byggingareglugerð er nú gerð krafa um að svalir fylgi öllum íbúðarbyggingum á 2. hæð og upp úr. Þessi krafa mun gera fyrirhugaða breytingar að engu enda samræmist einar svalir á húsnæðinu engan veginn stíl hússins og þessar útlitsbreytingar myndu án efa mæta andstöðu annarra eigenda.
Nú skal viðurkennast að svalir á íbúðum er mikill kostur og fráleitt er að reisa nýjar íbúðarbyggingar án þeirra í dag. Hins vegar má velta því fyrir sér hvort að gera eigi sömu kröfur þegar kemur að breytingum eldri húsa. Svalir eru að stærstum hluta hugsaðar sem flóttaleið við bruna, en þegar brunaeftirlitið hefur hingað til talið nægja að hafa stóran opnanlegan glugga í þessu skrifstofurými má velta því fyrir sér afhverju sú útleið dugar ekki þegar notkunin breytist úr skrifstofu í íbúð? Líf skrifstofufólks er varla talið verðminna en íbúa?
Æ fleiri halda því fram að ýmsar kröfur í byggingareglugerðum séu komnar út fyrir öll skynsamleg mörk og eigi sinn þátt í því að halda húsnæðisverði háu hér á landi. En greinilegt er að þær koma einnig í veg fyrir að skynsamlegt sé að breyta nýtingu á auðu skrifstofuhúsnæði í litlar íbúðir sem gríðarleg eftirspurn er þó eftir.
Til að greiða fyrir síðustu kjarasamningum lofaði ríkisstjórnin að stuðla að lækkun byggingarkostnaðar m.a. með endurskoðun byggingareglugerða. Vonandi verður unnið hratt og vel í þeim breytingum og að inn í þá vinnu verði hugað að því að gera greinarmun á nýbyggingum og breytingum á eldra húsnæði.
Þegar horft er til þeirra stöðu sem ríkir í húsnæðismálum höfuðborgarbúa verður að leita allra leiða til að fjölga íbúðarhúsnæði sem fyrst. Nýbyggingar geta aldrei orðið eina svarið. Í stað þess að vera dragbítur geta skipulagsyfirvöld lagt mikið af mörkum þegar kemur að því að breyta illa nýttu atvinnuhúsnæði í íbúðir fyrir mun lægri fjárhæð en nýbygging kostar. Sú leið væri einfaldlega skynsamleg eins og staðan er í dag - og hver íbúð sem kemur inn á markaðinn leysir úr brýnni þörf einnar fjölskyldu.
Margrét Kristmannsdóttir
