Ráðþrota stjórnmálamenn keppast nú við að reyna að koma sér í mjúkinn hjá reiðum og leiðum kjósendum með því að æpa og skrækja vegna fyrirhugaðrar byggingar Landsbankans við Tryggvagötu í Reykjavík. Bankinn er með höfuðstöðvar sínar á 16 stöðum í miðborg Reykjavíkur og hyggst koma allri þeirri starfsemi fyrir á einum stað í nýrri byggingu og spara með því 700 milljónir króna á ári.
Þeir stjórnmálamenn sem hafa tjáð sig um málið víkja aldrei að því hagræði sem með þessari aðgerð fæst. Þeir láta eins og að 700 milljóna sparnaður á ári skipti engu máli og þeir láta eins og það sé heppilegt fyrir starfsemi bankans að brytja starfið niður á 16 mismunandi staði í miðborginni í stað þess að vera á einum stað í byggingu sem verður sérhönnuð og skipulögð fyrir banka en ekki einhverja aðra starfsemi.
Ástæða þess að stjórnmálamenn láta svona er trúlega ekki skilningsleysi þeirra eða almenn heimska. Heldur það að þeir trúa því að bankar liggi vel við höggi vegna hárra vaxta, m.a. vegna nýlegrar vaxtaákvörðunar Seðlabankans sem hækkaði vexti strax eftir undirritun kjarasamninga. Það er frekar auðvelt að tala illa um banka því almenningur finnur fyrir háum vaxtakosnaði sem er hluti af einangrunarstefnu Íslands. Í Evrópu eru vextir til almennings meira en helmingi lægri en hér vegna þess að í Evrópu notast menn ekki við ónýta íslenska krónu.
Stjórnmálamenn eru alltaf að leita sér að umfjöllunarefnum sem þeir gætu slegið sér upp á, leita að einhverju sem kynni að auka vinsældir þeirra eða minnka óvinsældir þeirra sem er viðvanrandi vandamál. Ómerkilegir stjórnmálamenn sem gera út á poppúlisma grípa nú tækifærið og ráðast að ákvörðun Landsbankans um að byggja nýjar höfuðstöðvar fyrir 8 milljarða króna og spara með því 700 milljónir í rekstrarkostnaði á ári. Rök stjórnmálamannana eru engin. Þeir sneiða hjá því að ræða um hagræðið og þeir láta eins og það sé vænlegt til frambúðar að bankinn sé í 16 húsum í miðborg Reykjavíkur á sama tíma og keppinautarnir eru vel settir með höfuðstöðvar sínar. Arionbanki er í nýlegu húsi við Borgartún og Íslandsbanki er þar skammt frá við Kirkjusand og hefur tekið ákvörðun um að byggja við höfuðstöðvar sínar á Kirkjusandi þannig að unnt sé að hafa alla meginstarfsemi bankans á einum stað.
Ríkisbankinn má hins vegna ekki hagræða að mati poppúlistanna sem halda að almenningur sé móttækilegur fyrir illu tali um Landsbankann. Alþingismenn hafa ekkert ákvörðunarvald yfir rekstri bankans. Bankasýsla ríkisins hefur með höndum val á bankaráði Landsbankans. Bankasýslan á að tryggja svokölluð “armslengdarsjónarmið” við stjórnun fjármálastofnana. Hún á einmitt að tryggja að þingmenn og ráðherrar séu ekki með puttana í rekstri fjármálastofnana. Það er væntanlega einhver ástæða fyrir því fyrirkomulagi, ekki satt? Stjórnmálamenn settu lög um Bankasýlsuna til að koma í veg fyrir að þeir væru að reyna að ráðskast með rekstur banka og sparisjóða. Það var krafa almennings eftir hrunið. En svo eiga þeir erfitt með sig því þeir vilja endilega vera með puttana í þessum rekstri.
Á síðasta þingi var reynt að leggja bankasýsluna niður til að tryggja að ráðherrar gætu ráðskast með bankana. Það tókst ekki. Sem betur fer er hægt að fyllyrða í ljósi þess hvernig þingmenn og ráðherrar haga sér núna.
Landsbankinn er verðmæt eign ríkisins. Verði hann seldur þarf að tryggja sem hæst verð fyrir hann sem rynni í ríkissjóð. Ráðherrar og þingmenn geta ekki ætlast til að þess að bankinn sé mikils virði, að hann skili miklum arði í ríkissjóð meðan hann er í eigu ríkisins en megi samt ekki hagræða í rekstri eins og keppinautar hans gera.
Stjórnmálamenn eiga að halda sér sem lengst frá afskiptum af rekstri þeirra fyrirtækja í ríkiseigu sem heyra ekki beint undir fjárveitingarvaldið. Það eru skipaðar stjórnir í þessi fyrirtæki og það verður að treysta þeim fyrir rekstri þeirra. Gangi reksturinn illa, verður að skipta um stjórnir og stjórnendur. En þingmenn og ráðherrar eiga ekki að standa æpandi í fjölmiðlum vegna rekstrar sem þeim er algerlega óviðkomandi. Mikilvægustu fyrirtækin í ríkiseigu sem lúta sérstökum stjórnum og eru ekki undir daglegu ákvörðunarvaldi stjórnmálamanna eru Landsvirkjun og Landsbankinn.
Alþingismenn ættu frekar að einbneit sér að því sem þeir eiga að hugsa um og er á þeirra ábyrgð. Þar er t.d. átt við mikilvæga þætti sem eru í hinu mesta lamasessi hjá ríkinu. Nægir að nefna heilbrigðiskerfið í því sambandi.
Alþingismenn eru engir sérfræðingar í fasteignum. Þeir vita ekkert um heppilega eða óheppilega húsnæðiskosti fyrir t.d. Landsbankann.
Ráð þeirra þar um eru einskis virði. Máltækið segir: Því verr reynast heimskra manna ráð að fleiri eru.
