Ég flutti til Svíþjóðar fyrir rúmum 30 árum. Eftir að ég lauk magisterprófi í stjórnmálafræði og síðar í mannfræði hef ég fylgst mjög vel með stjórnmálum í Evrópu, einkum þó í Skandinavíu. Ég leyfi mér að fullyrða að engum stjórnmálamanni í Svíþjóð, Noregi, Danmörku eða Finnlandi myndi líðast að haga sér eins og Illugi Gunnarsson þegar hann neitar að svara fjölmiðlum vegna ásakana sem á hann eru bornar. Í öllum hinum löndunum væri slíkur ráðherra löngu farinn frá, annað hvort sjálfviljugur eða með brottrekstri þess flokks sem ábyrgð ber á honum.
Í Stundinni kemur fram að Illugi hefur ekki svarað 8 spurningum vegna Orka Energy málsins sem blaðið hefur borið upp við hann. Blaðið hefur sent honum 13 tölvupósta með spurningum vegna málsins sem hann hefur ekki svarað. Einnig kemur fram á Vísir.is að þeir hafa margoft reynt að ná tali af honum vegna málsins og sent honum ítrekaðar spurningar. Hann hunsar þá eins og alla aðra fjölmiðla.
Ljóst er að siðferði íslenskra stjórnmálamanna er mun lakara en gengur og gerist í nágrannalöndunum. En ætla Íslendingar ekkert að læra, t.d. af lekamáli Hönnu Birnu þar sem hún þumbaðist við mánuðum saman og neitaði að segja af sér. Varð loks að hrökklast frá, rúin trausti, fylgi og allri virðingu. Í dag situr hún á þingi sem “óbreyttur” þingmaður, eins og hún sagði sjálf. Gárungar töluðu þá um að betra hefði verið ef hún hefði komið til þings sem “breyttur” þingmaður, þ.e. auðmjúk og laus við þann valdhroka sem einkennt hefur hana og varð henni að falli. Nei, hún kom til þings sem hin sama hrokafulla Hanna Birna og verið hafði á ráðherrastóli.
Illugi virðist ætla að falla í sömu gryfju og Hanna Birna. Hann neitar að svara, lítilsvirðir fjölmiðla og þar með kjósendur. Þetta mun ekki takast hjá honum. Þögn hans er of æpandi til þess. Hann verður knúinn til svara. Sannleikurinn mun koma í ljós á endanum og þá verður honum ekki sætt með neinum hætti. Flokkurinn mun þá ýta honum út, ekki bara út úr ríkisstjórn heldur alla leið út af þingi. Sjálfstæðisflokkurinn er orðinn svo illa skaddaður af vandræðamálum að hann á enga aukaorku – ekkert energy - aflögu til að burðast með pólitísk lík í lest sinni.
Stundin heldur því fram að eigendur Orku Energy, sem voru með honum í opinberri heimsókn í Kína á vegum ríkisins, hafi ekki einungis keypt af honum íbúðina á Ránargötu fyrir 52 milljónir, þegar hann var kominn í þrot með fjármál sín, heldur hafi þeir einnig lánað honum og greitt honum laun allt að 10 milljónir króna árið 2011. Um þetta hefur miðillinn spurt ítrekað og ekki fengið svör. Þá hafa þeir spurt hver sé “leigan” sem Illugi Gunnarsson greiðir Orka Energy fyrir að fá að dvelja áfram í fyrrum íbúð sinni eins og ekkert hafi gerst.
Spurningar Stundarinnar til Illuga Gunnarssonar, sem hann hefur ekki svarað, eru þessar:
- Voru greiðslurnar sem Illugi fékk frá Orku Energy árið 2012 fyrir vinnu sem hann var búinn að vinna eða fyrir vinnu sem hann átti eftir að vinna?
- Ég hef heimildir fyrir því að greiðslan til hans snemma árs 2012 hafi numið sex milljónum króna. Er það rétt?
- Hversu háar voru heildargreiðslurnar til hans frá Orku Energy fyrir þá vinnu sem hann vann fyrir fyrirtækið?
- Af hverju stafar sá misskilningur að Orka Energy hafi upphaflega átt að koma með íslenku sendinefndinni til Kína? Upphaflega var aðkoma fyrirtækisins kynnt þannig. Stóð það einhvern tímann til?
- Eru Illugi og Haukur Harðarson, stjórnarformaður Orku Energy, vinir?
- Greiddi Illugi sjálfur fyrir veiðileyfi í Vatnsdalsá sumarið 2014? Um var að ræða dýrasta tímabilið í ánni, lok júlí – byrjun ágúst. Dagurinn kostar meira en 200 þúsund krónur plús uppihald og gisting. Ef Illugi greiddi ekki sjálfur fyrir veiðiferðina, hver gerði það þá? Haukur Harðarson, stjórnarformaður Orka Energy var við veiðar í ánni ásamt gestum á sama tíma.
- Sat Illugi í stjórnum einhverra fyrirtækja eða félaga á síðasta kjörtímabili eða á yfirstandandi kjörtímabili? Sat hann í einhverjum stjórnum sem tengjast Orku Energy með einhverjum hætti, utanlands eða innan?
- Hversu háa leigu greiðir Illugi fyrir íbúðina.
Auðvitað væri hægt að spyrja margra fleiri spurninga en framangreindra. Ef Illugi hefði hreinan skjöld og ekkert að fela, þá er víst að hann væri fyrir löngu búinn að svara þessum spurningum og öðrum sem fjölmiðlar hafa beint til hans. En hann velur þögnina og hún er æpandi.
En maður í stöðu ráðherra hefur ekkert val þegar um ávirðingar af þessu tagi er að ræða. Úr því hann svarar ekki, þá ræður hann ekki við svörin og þá ræður hann ekki heldur við að gegna æðstu trúnaðarstöðu framkvæmdavaldsins, ráðherrastöðu, sem hann gegnir í skjóli þingmeirihluta sem kjósendur bera ábyrgð á með atkvæðum sínum í síðustu kosningum.
Hvar er stjórnskipunar-og eftirlitsnefnd þingsins núna?
Hvar er ríkisendurskoðun eða aðrir hlutlausir og faglegir aðilar sem gætu tekið að sér að upplýsa sannleika málsins? Með rannsókn af því tagi ætti ráðherra kost á að hreinsa mannorð sitt, hafi hann allt á hreinu. Meðan engin slík rannsókn fer fram, liggur hann undir ámæli og því að hafa sagt fjölmiðlum ósatt eða afvegaleitt þá með ýmsum hætti. Við þær aðstæður er Illugi Gunnarsson alls óhæfur til að gegna ráðherrastöðu.
Alla vega er ljóst að Illugi er ekki fær um að ráða fram úr eigin fjármálum sínum og lítillar fjölskyldu sinnar. Því hlýtur sú spurning að vakan hvort hann er fær um að leiða málaflokk á vegum ríkisstjórnarinnar sem ver milljarðatugum árlega til mennta-og menningarmála.