Er intershop á íslandi?

Á námsárum mínum í Vestur-Berlín kynntist ég stéttaskiptingunni í Austur-Þýskalandi þegar maður sá fólk glápa á vörurnar í Intershop-búðunum sem voru víða í landinu.

Þar var hægt að kaupa vestrænar vörur svo sem kaffi, sælgæti, vín og ávexti og aðeins hægt að greiða fyrir með alvöru gjaldmiðlum og alls ekki með austurþýska markinu. Í Intershop gátu aðeins þeir verslað sem höfðu tengsl eða viðskipti við „vestrið“ eða voru ofarlega í metorðastiga kommúnistaflokksins – hástéttin í landinu. Almenningur þurfti að láta sér nægja gervikaffi, kakólaust súkkulaði og banana kannski einu sinni á ári.

Þetta rifjaðist upp fyrir mér þegar ég hlustaði á viðtal við Jón Sigurðsson forstjóra Össurar sem sagði frá því að Össur hf. fjármagnaði sig alfarið erlendis með um 1% vöxtum. Sama á við flest stærri fyrirtæki landsins sem afla gjaldeyris. Hin fyrirtækin þurfa að notast við fjármögnun í íslenskum krónum (sterkasta og stöðugasta gjaldmiðli í heimi að mati leiðtoga landsins okkar) með vöxtum á bilinu 6% til 12%.

Það getur ekki verið ásættanlegt að búa til svona stéttaskiptingu í landinu sem þar að auki raskar samkeppnishæfni íslenskra fyrirtækja gagnvart erlendri samkeppni.

Sem dæmi má nefna að Costco sem er á leiðinni til landsins getur fjármagnað sínar fjárfestingar og vörubirgðir á 1% lánum eða minna meðan Hagkaup, Samkaup, Bónus og Krónan þurfa að fjármagna sína uppbyggingu og samkeppni gegn Costco á margföldum vöxtum.

Nýjustu rannsóknir sýna að íslenska krónan (þessi sterka og stöðuga!) kostar þjóðarbúið og heimilin í landinu yfir 200 milljarða króna á ári í aukakostnað. Íslensk heimili þurfa að greiða um sjöfalda vexti af lánum sínum miðað við nágrannalöndin  sem hefur leitt til þess að vextir eru orðnir stærsti kostnaðarliður heimilanna, á undan matvöru. Slíkt þekkist ekki í nágrannalöndum okkar.

Er ekki kominn tími á að loka Intershop á Íslandi og taka upp nýjan samkeppnishæfan gjaldmiðil?