Við fyrstu sýn kann aflandsfélag eiginkonu forsætisráðherra í skattaskjóli að líta frekar sakleysislega út. Áleitnar spurningar vakna þó og kalla á svör. Ekki er vitað hversu háar fjárhæðir eru inni í eignarhaldsfélaginu en ljóst er að það lýsti kröfum í föllnu íslensku bankana upp á um hálfan milljarð króna. Eiginkona forsætisráðherra er því kröfuhafi.
Þetta skiptir máli.
Vegna þessa þarf að svara nokkrum spurningum. Svörin geta ráðið úrslitum um það hvort forsætisráðherra getur setið í embætti fram til kosninga.
Hvenær og hvernig eignaðist eiginkona forsætisráðherra kröfur á föllnu bankana? Átti hún kröfur á bankana áður en þeir féllu eða er hún í hópi þeirra spákaupmanna sem keyptu kröfur á bankana eftir fall þeirra á verði sem nam á bilinu 1-6 prósent af nafnvirði?
Ef hún keypti kröfurnar eftir fall bankanna er ljóst að hún borgaði á bilinu 5-30 milljónir fyrir þær þó hún hafi lýst kröfum upp á hálfan milljarð í slitabú bankanna. Þá telst hún til „hrægamma“. Ljóst er að kröfur hennar eru núna a.m.k. 100 milljóna virði.
Á síðasta ári gekk ríkisstjórnin frá samkomulagi við kröfuhafa um uppgjör slitabúa gömlu bankanna. Í stað þess að settur væri á stöðugleikaskattur, sem hefði fært ríkinu 800 milljarða var samið um stöðugleikaframlag sem sparaði kröfuhöfum hátt í 500 milljarða. Það eru 500 milljarðar sem íslenska ríkið varð af.
Sigmundur Davíð Gunnlaugsson hafði í mörg ár talað fyrir fullkominni hörku í uppgjöri við kröfuhafa en á síðasta ári stökk hann viljugur á samninginn um stöðugleikaframlagið þrátt fyrir að íslenska ríkið yrði af hundruðum milljarða fyrir vikið.
Hafði það áhrif á afstöðu forsætisráðherra gagnvart kröfuhöfum og skilyrðum uppgjörs slitabúanna að eiginkona hans er kröfuhafi og samkomulagið um stöðugleikaframlagið færði henni að líkindum tugi milljóna í aðra hönd?
Hvernig útskýrir forsætisráðherrann, sem ætlar íslenskum almenningi að nota íslenska krónu, þau ummæli eiginkonu sinnar, að aflandsfélagið utan um eignir hennar hafi af ásettu ráði þeirra hjóna verið stofnað erlendis til að tryggja að þau hjón hefðu alltaf aðgang að fjármununum hvar sem þau væru í heiminum hverju sinni? Hví er íslenska krónan ekki nógu góð fyrir eiginkonu hans ef hún er nógu góð fyrir íslenskan almenning?
Hvernig útskýrir forsætisráðherra þá yfirlýsingu eiginkonu sinnar að hún hafi gefið sérstök fyrirmæli til umsjónarmanna aflandsfélags hennar að ekkert mætti fjárfesta á Íslandi fyrir hennar peninga; sem sagt að þess yrði vandlega gætt að hennar peningum yrði ekki undir nokkrum kringumstæðum skipt í krónur? Hvernig samræmist þessi fjárfestingarstefna eiginkonu forsætisráðherra málflutningi hans sjálfs, er hann mærir íslensku krónuna fyrir Íslendinga, þ.e. aðra en hans eiginkonu?
Vera má að eiginkona forsætisráðherra hafi engin lög brotið með því að geyma fjármuni sína í aflandsfélagi í þekktu skattaskjóli. Einnig er hugsanlegt að forsætisráðherra hafi haldið sig innan ramma laga er hann nefndi hvergi í hagsmunaskýrslu til Alþingis að eiginkona hans ætti stórar fjárhæðir í aflandsfélagi og væri kröfuhafi í föllnu bönkunum upp á hálfan milljarð.
En það er hins vegar ekki alltaf nóg að halda sig innan ramma laganna. Stjórnmálaleiðtogar verða að gæta þess að framferði þeirra standist ekki bara lög heldur sé það líka siðlegt. Nú liggur fyrir að forsætisráðherra tók ákvarðanir varðandi uppgjör við kröfuhafa sem færðu kröfuhöfum hundruð milljarða á sama tíma og eiginkona hans var í hópi kröfuhafa undir dulnefni aflandsfélags síns. Stóra spurningin er hvort þetta háttalag þeirra hjóna uppfylli þau skilyrði að vera bæði löglegt og siðlegt? Svarið ræður miklu um pólitíska framtíð forsætisráðherra.
