Sindri vill útrýma einelti: „Við skuldum börnunum okkar skil­yrðis­lausan rétt til of­beldis­laus lífs“

Sindri Vi­borg, for­maður Tourette-sam­takanna á Ís­landi og kennara­nemi segir í ný­legum pistli á Vísi að við eigum að hafna eitraðri menningu og fræða börnin okkar um ein­elti.

„Mörg okkar búa gjarnan við þá rang­hug­mynd að einungis vondu börnin séu ger­endur. Vandinn við þessa rang­hug­mynd er að við setjum aldrei okkar eigin börn í þennan „vondu börnin“ flokk. Við höfum öll okkar sýn á það hvað felst í að barn falli inn í þennan flokk ger­enda og með því af­neitum við mögu­leikanum á að okkar eigin börn séu þar. Við erum jú öll góðir for­eldrar og því getur barnið okkar ekki verið gerandi, er það nokkuð?,“ segir Sindri.

„Við metum börn okkar út frá því hvað við sjáum og heyrum frá þeim. Mest sjáum við af börnum okkar inni á heimilum okkar og þar er því megin þorrinn af þessu mati okkar, á börnunum, fram­kvæmt. Oftast er þetta góður veru­leiki til að meta þau út frá, en það er til annar veru­leiki sem þau búa í. Veru­leiki barnanna,“ segir Sindri.

Hann segir að veru­leikinn heima fyrir sé ekki nema brot af því sem börnin upp­lifa. Í sínum veru­leika eru börnin lög­gjafar­valdið, fram­kvæmdar­valdið og dóms­valdið. Þau móta sit sið­ferði meðal jafningja og þar skarast oft sið­ferði heimilis og sið­ferði skóla­lóðarinnar.

„Það er í þessum veru­leika þar sem jarð­vegurinn er fyrir of­beldið, ein­elti og á­troðninginn. Þarna getur menning barnanna orðið að eitraðri menningu. Oft þarf ekkert meira en lítinn á­rekstur til að jarð­vegur súrni og verði eitraður. Ef að á­reksturinn er ekki tæklaður rétt af um­hverfinu og ó­æski­leg hegðun á­rekstursins fær þögult sam­þykki hópsins, þá eru fyrstu skref ein­eltis mótuð. Í þessu á­standi koma heimilis­að­stæður barna lítið við sögu og sér­hvert barn lík­legt til að taka þátt í þeirri ó­æski­legri hegðun sem á sér stað,“ segir Sindri.

Sindri segir að hann hafi í æsku reglu­lega heyrt frasann „Þögn er jafnt og sam­þykki“, en undan­farinn ár hefur verið unnið að því að sporna gegn þessari setningu og merkingu hennar, þegar kemur að kyn­ferðis­of­beldi.

„Vandinn er að við virðumst ekki hafa náð að yfir­færa þetta á allar kring­um­stæður. Þögn er enn­þá jafnt og sam­þykki á skóla­lóð gerandans, og þar sem börnin eru allar valda­stöður sam­fé­lags þeirra, þá er þetta geir­negld stað­reynd hjá þeim. Þögnin veitir tuddanum völd. Þar sem völdin eru alltaf lög­lega fengin í veru­leika barnanna þá er þetta ekki vond völd og vald­níðsla, eins og við full­orðnu viljum meina, heldur þvert á móti er þetta einungis völd. Völd sem má, og á, að beita í þeirra veru­leika,“ segir Sindri.

Sindri segir að hvaða barn sem er geti fallið í gryfju eitraðar menningar. Mikil­vægt er að tækla á­byrgðina á fræðslu og aukinni þekkingu á æski­legri hegðun.

„Hengjum okkur ekki í „barnið mitt gerir ekki svona“ um­ræðu, heldur öxlum á­byrgð sem sam­fé­lag og bætum úr þessu. Við skuldum börnunum okkar skil­yrðis­lausan rétt til of­beldis­laus lífs, hvort sem það er af hálfu okkar til þeirra, eða þeirra á milli. Verum stóra manneskjan og kennum rétta úr­vinnslu á­rekstra. Höfnum eitruðu menningunni og ölum upp góða menningu, menningu sem veitir öllum jarð­veg til að dafna,“ segir Sindri.

„Við eigum það skilið, þeirra vegna.“