Athafnamaðurinn Gísli Gíslason stefnir á að finna hollenska gullskipið Het Wapen van Amsterdam í sumar. Gísli ræddi um áform sín í Bítinu á Bylgjunni í morgun og greindi frá því að National Geographic hafi sýnt verkefninu áhuga og stefnir á að gera þætti um leitina að gullskipinu.
Talið er að skipið hafi strandað á Skeiðarársandi í september árið 1667 þegar það hrakti undan ofviðri frá Hjaltlandi þar sem það beið fylgdar herskipaflota heim til Hollands. Um var að ræða Austurindíafar sem var á heimleið frá Indónesíu. Skipinu var siglt norður fyrir Bretlandseyjar af ótta við atlögu enskra herskipa á Ermarsundi en þá stóð stríð Hollendinga og Englendinga sem hæst.
Í Desjamýrarannál segir að skipið hafi strandað við Skeiðarárós en í öðrum annálum er einungis nefndur Skeiðarársandur. Í farmskrá skipalestarinnar er listi yfir margs konar vefnaðarvöru, krydd, sykur, hnetur, silki og lyf, 323 tonn af japönskum kopar og yfir fjögur þúsund tonn af hrádemöntum. Þá segir í farmskránni að 1.827 tonn af perlum hafi verið í skipalestinni.
Margir gulleitarmenn hafa reynt að finna farminn fræga en hingað til hefur ekkert fundist. Leit að skipinu hafi staðið með hléum frá árinu 1960, þegar Bergur Lárusson frá Klaustri fékk leyfi frá Ólafi Thors forsætisráðherra að leita að skipinu, fram til ársins 1983, þegar þýskur togari fannst á sama svæði.
Mátti ekki nota hernaðardróna
Gísli fékk leyfi árið 2017 frá forsætisráðherra til að leita að skipinu. Þá þurfti hann einnig að fá leyfi frá minjastofnun. Frá því hefur hann reynt að finna nýjar leiðir og nýja tækni til að leita að skipinu. Gísli vildi upphaflega nýta hernaðardróna til að leita að skipinu en hann fékk ekki leyfi til að fá slíkan lánaðan.
Þá hafi hann heyrt um rússnenska rannsóknarmenn sem notuðu dróna með leitartæki til að finna flugvél á Grænlandsjökli sumarið 2018. Hann hafði samband við Rússanna sem komu til Íslands til að testa græjurnar sínar á sandinum hér á landi. Leitargræjurnar leita að tómarúmi innan í sandinum; skipið sjálft og fallbyssurnar. Græjurnar fundu nokkur skip undir sandinum á einungis 12 tímum sem áður tók 13 ár að finna.
Íslenska ríkið myndi eiga fjársóðinn
Upphaflega stóð til að skanna allan sandinn en þá var kórónaveiran byrjuð að breiðast um allan heim og var því verkefnið sett á ís. Verkefnið hefst á ný bráðlega og verður þá borað ofan í sandinn.
En hver myndi eiga fjársjóðinn, ef hann þá finnst?
„Það er bara íslenskra ríkið sem á allt sem er meira en 100 ára gamallt og finnst ofan í jörðinni,“ segir Gísli.
